Befana

Święta, święta i… przyszła Befana 🙂

Znacie tę damę?

IS_DSC02471

No dobrze, może tutaj prezentuje się lepiej:

IS_DSC02460

Hmmm… Coś czuję, że ten numer raczej nie przejdzie. Nie da się ukryć, do Miss Italia trochę jej brakuje.

IS_DSC02493

Ale od początku. Befana jest włoską wiedźmą, która dziś w nocy przeleci nad domami, grzecznym dzieciom zostawi słodycze, orzechy i pomarańcze, a łobuzom podrzuci do skarpety czosnek, cebulę i węgiel. Swoją drogą to ciekawe, że nasze szkraby straszone są rózgami, a włoskie dzieciaki co najwyżej się umorusają. Choć i z tym może być ciężko – żeby nie było im zbyt przykro Befana potrafi przynieść zbryloną masę cukrową, pomalowaną na czarno – trochę postraszy, ale głównie zaklei słodkościami piszczące pyszczki.

IS_DSC02497

Skąd wzięła się Befana w święto Objawienia Pańskiego? Trzej Królowie zgubili się w drodze do Betlejem (a mówią, że to kobiety nie radzą sobie z orientacją, phi!) i spytali o wskazówki napotkaną staruszkę, zachęcając ją by się przyłączyła do nich. A że była ona, dyplomatycznie mówiąc, mało pomocna – drogi nie wskazała i wróciła do swoich obowiązków. Dopiero po jakimś czasie przemyślała swoje zachowanie i postanowiła odnaleźć Dzieciątko – pech tylko chciał, że sama do niego nie mogła trafić, tak więc postanowiła na wszelki wypadek obdarować wszystkie dzieci.

IS_DSC02499

Tyle uroczej legendy. Dorzucając do tego szczyptę faktów i historii, wychodzi bardzo ciekawa mieszanka. Tak naprawdę początek roku, symboliczne przejście ze starego w nowe było celebrowane od zamierzchłych czasów. Przełom grudnia i stycznia to wzajemnie przeplatające się i przenikające celebracje pogańskie i chrześcijańskie.

IS_DSC02488

W Rzymie Marka Aureliusza 25 grudnia, tuż po przesileniu zimowym, był dniem kultu niezwyciężonego boga Słońca. Tego dnia rozpoczynało się z rozkazu cesarza palenie dębowego drewna, które miało trwać bez przerwy 12 dni. Łatwo policzyć, że proces kończył się 6 stycznia kiedy to z drewna zostawały… zwęglone resztki. Brzmi znajomo? Dodatkowo w tamtych czasach ten pozostały węgiel był poddawany dokładnym oględzinom i wróżono z niego noworoczną pomyślność. Tak na marginesie dodam, że do dzisiaj w wielu częściach Włoch można zobaczyć w nocy z 5 na 6 stycznia wielkie ogniska – palone są w nich kukły Befany-czarownicy.

IS_DSC02482

Ten sam okres dwunastu nocy uznawany był za moment, kiedy nad polami latała bogini Diana, czyniąc ziemię bardziej żyzną i bogatą w późniejsze plony. A w dodatku i ona zostawiała najmłodszym dary ziemi – owoce czy starożytne słodkości. Co ciekawe, we Włoszech w których jedzenie jest oficjalną religią narodową, a każda okazja jest dobrym pretekstem do celebracji przy stole, do dziś zachowało się wiele przepisów typowych dla przełomu roku. Jeśli dodać do tego niezwykłe bogactwo i regionalne zróżnicowanie Italii, w tym przypadku kulinarne, mamy gotowy przepis na kulturową ucztę.

Ograniczę się tylko do kilku smakowitych przykładów:

– Toskania: sieneńskie ciasteczka cavallucci (kruche, aromatyczne ciasteczka z dodatkiem orzechów, miodu, owoców kandyzowanych, gałki muszkatołowej i cynamonu) oraz befanini z rejonu Lukki i Viareggio (miękkie ciasteczka wycinane foremkami w różne kształty – również  Befany – aromatyzowane skórką pomarańczową i rumem).

– Kampania: struffoli (smażone, małe kuleczki ciasta, polane miodem i posypane kandyzowanymi owocami oraz posypkami – tutaj robione kiedyś przeze mnie.

– Wenecja Euganejska oraz Friuli-Wenecja Julijska: pinza / pinsa (ciasto z polenty z suszonymi owocami, skórką pomarańczową, rodzynkami – w każdym mieście robione troszkę inaczej)

Ślinka mi pociekła, a mogłabym tak do pierwszego przelotu Befany…

Dobranoc. Kto czuje się choć trochę (kosmopolitycznym) dzieckiem, niech przed snem zostawi w kuchni kieliszek czerwonego wina i talerzyk z przekąską dla zmęczonej Befany, a kto wie – może staruszka się odwdzięczy. Jak nie ona to któregoś dnia ja upichcę jedną z pyszności i podzielę się przepisem 🙂 W komentarzach zbieram głosy którym i zapisy do grupy degustacyjnej 🙂

IS_DSC02444

Reklamy

6 uwag do wpisu “Befana

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s